DÜNYANIN İLK VE TÜRK DENİZCİLİK TARİHİ'NİN EFSANE ARABA VAPURU “SUHULET” YENİDEN MARMARA SULARINDA ...

    Hobi Kozmetik 13-15 Mart 2008 tarihleri arasında CNR Expo Center'da gerçekleşen “Private Label 2008” fuarına katıldı.

     Havacılık Tarihine Damgasını Vuran Kazalar

Popular Mechanics Dergisi tarafından hazırlanan, havacılık tarihine damgasını vuran ve özel sistemlerin geliştirilmesine neden olan 10 uçak kazası..

Her uçak kazası sonrasında detaylı bir araştırma yapılır. Bazen soruşturma yıllar sürer. Yüzlerce uzman çalışır. Milyonlarca dolar harcanır. Kaza nedenini veya nedenlerini ortaya çıkartan bu araştırmanın en önemli amacı alınacak derslerdir. Bazen küçük bir detay bundan sonra kazaların önlenmesine ışık tutacak çok önemli bir sır taşıyabilir. İşte Popular Mechanics Dergisi tarafından hazırlanan, havacılık tarihine damgasını vuran ve özel sistemlerin geliştirilmesine neden olan 10 uçak kazası...

1. 1956/Grand Canyon: FAA kuruldu

TWA’e ait Super Constellation ve United Havayolları’nın DC-7 yolcu uçakları, Grand Canyon üzerinde hava trafik kontrolörlerine haber vermeden alçalırken çarpıştı. Pilotların yolculara Grand Canyon’u göstermek isterken meydana gelen kazada 128 kişi hayatını kaybetti. Olaydan sonra ABD’de bugün FAA olarak bilinen o zamanki ismiyle Federal Havacılık Ajansı kuruldu. Yeniden tasarlanan hava trafik kontrol sistemine 250 milyon dolar harcandı. O günden bu yana ABD’de iki yolcu uçağı havada çarpışmadı.

2. 1978/Portland: Kokpit kaynak yönetimi

United’a ait DC-8 uçağının Portland’a inmek üzere yaklaşırken iniş takımları açılmadı. Pilotlar iniş takımını açmaya uğraşırken yakıtın bittiğini fark etmedi. Uçak havalimanı yakınlarına çakıldı. Yapılan araştırmada uçuş mühendisinin pilotları uyardığı ancak pilotların bunu önemsemediği ortaya çıktı. Bu kazadan sonra CRM olarak adlandırılan ve uçuş ekibin birbirleriyle koordineli çalışmasını sağlayan "Kokpit Kaynak Yönetimi" eğitimi başlatıldı.

3. 1983/Cincinnati: Tuvaletlere duman dedektörü

Air Canada’ya ait DC-9’da 11 bin metrede uçarken arkadaki tuvaletlerden duman gelmeye başladı. Uçak Cincinnati’ye mecburi iniş yaptı. Tahliye için kapılar açılırken alevler DC-9’u sarmıştı. Kazada 46 yolcudan 23’ü hayatını kaybetti. Olaydan sonra uçaklardaki tuvaletlere duman dedektörü kondu. Kabin içindeki koltuk ve döşemelerde geç tutuşan kumaşlar kullanılmaya başladı.

4. 1985/Dallas Fort Worth: Windshear ikaz sistemi

Delta Havayolları’na ait L-1011 tipi uçak Dallas Fort Worth’a inerken "windshear" olarak adlandırılan rüzgarın çok ani yön değiştirmesi ve şiddetinin bir anda artması nedeniyle piste 800 metre kala otoyola vurdu. Alev alan uçakta 163 yolcu ve mürettebattan 134’ü hayatını kaybetti. Bu kazadan sonra geliştirilen özel sistemler pilotlara önceden windshear oluşumunu ikaz etmeye başladı.

5. 1986/Los Angeles: Transponder

Yine Grand Canyon’da meydana gelen olayda Piper Archer tipi küçük uçak Aero Mexico Havayolları’nın DC-9’u ile çarpıştı. Olayda 15’i yerde 82 kişi hayatını kaybetti. FAA, küçük uçakların radar ve havadaki diğer uçakların rahat takip etmesi amacıyla "transponder" olarak adlandırılan cihazın takılma zorunluluğu getirdi.

6. 1988/Maui: Metal yorgunluğu

Aloha Havayolları’na ait 19 yaşındaki Boeing 737’nin uçuş sırasında gövde üst parçası metal yorgunluğu nedeniyle koptu. Uçak mecburi iniş yaptı. Kazadan sonra FAA, çok uçan uçaklarda metal yorgunluğu ve korozyon kontrollerin daha sık yapılmasıyla ilgili emir yayınladı.

7. 1994 Pittsburgh: Kuyruk tasarımı

USAir’e ait Boeing 737, yerden 1600 metre yükseklikte uçarken kuyruğu koptu. 132 kişinin hayatını kaybettiği olay sonrası havacılık tarihinin en detaylı araştırmalarından biri başladı. Havayolu uçağı, imalatçı da pilotları suçladı. Beş yıl süren soruşturma sonucunda kuyruğun hareketini sağlayan valfin kitlendiği, pilotların sağa kumanda vermesine rağmen kuyruğun ters hareket ettiği ortaya çıktı. Boeing, 500 milyon dolar harcayarak 2 bin 300 737’nin kuyruk sisteminde değişiklik yaptı.

8. 1996/Miami: Kargoya duman dedektörü

Valuejet Havayolları’na ait DC-9, kargoda meydana gelen yangın nedeniyle düştü. 1983’teki Air Canada kazasından sonra tuvaletlere duman dedektörü kullanımını şart koyan FAA, tüm yolcu uçaklarının kargo bölümüne dedektörün yanı sıra otomatik söndürme sistemlerinin konulmasını, havayollarının yangın ihtimali olan kargoları taşımama şartı getirdi.

9. 1996/Long Island: Elektrik sistemine yalıtım

TWA’ya ait Boeing 747, Atlas Okyanusu semalarında büyük bir patlamayla düştü. İncelemede, uçağın yakıt depolarından geçen kablo sisteminde kısa devre meydana geldiği, depoda buharlaşan yakıtla birlikte patlama oluştuğu tespit edildi. Boeing yakıt depolarındaki elektrik sistemlerinin izolasyonu ve yakıt buharının patlayıcılığının azaltılması için özel bir sistem geliştirildi.

10. 1998/Nova Scotia: Kablo izolasyonu

Swissair’e ait MD11 tipi uçak, Atlantik üzerinde uçarken bir anda dumanlar kokpiti sarmaya başladı. Halifax’a inmeye çalışan uçak Nova Scotia yakınlarında düştü. İncelemede alevlerin kabin eğlence sisteminden çıktığı belirlendi. Elektrik kablolarındaki izolasyon malzemesinin yetersizliği tespit edildi. 700’den fazla uçakta değişiklik yapıldı.