Gelişmekte olan ülkeler grubunda yer alan Türkiye’nin var olan doğal kaynaklarını verimli bir biçimde kullanması kaçınılmaz bir gerçektir. Kromit cevherleşmesi ve üretimi bakımından ülkemiz Dünya’da önemli bir yere sahiptir. Dünya da bilinen 7.6 x109 ton’luk kromit cevherinin % 95’i G. Afrika, Zimbabve, Rusya ve Kazakistan’da bulunmaktadır. Sadece G. Afrika rezervlerin % 73’ine sahiptir (Tablo 1.). Rezerv bakımından Dünya’daki kromit cevherinin % 1’inden daha azına sahip olmasına rağmen Türkiye, cevher üretimi bakımından 1996-2001 arasında 6 yıllık dönem içerisinde Dünya’da üretilen toplam 76,99 milyon ton kromit cevherinin 8,75 milyon ton cevher üretimi ile Dünya üretimin yaklaşık olarak % 11,5 oranını karşılamıştır.
Türkiye’deki kromit yataklarının tamamı Alp Orejenez kuşağı (Şekil 1) içerisinde yer alan ofiyolitler içerisindedir. Ofiyolitler içerisindeki kromit yataklarının boyutlarını ve rezervlerini stratiform yataklar ile karşılaştırıldıklarında oldukça küçük boyutlu ve düzensiz bir dağılıma sahip olmalarına rağmen, yatakların işletmeciğinin kolay olması ve buna bağlı olarak üretim maliyetinin düşük olmasından dolayı Dünya’daki önemlerini uzun yıllardan beri korumaktadır.
Türkiye’deki ilk kromit cevheri 1848 yılında Harmancık (Bursa)’da İngiliz Jeolog Lawrence Smith tarafından bulunmuştur. İlk kromit cevherin bulunmasından sonra 1850’li yıllardan itibaren kromit madencilik çalışmaları başlamıştır.
Türkiye’deki kromit madenciliği 1950’den önceki yıllarda daha ziyade işletmelerin kıyı şeridine yakın ve büyük mostraların olduğu yerlerde açık işletmeler şeklinde, krom cevherinde istenilen özelliklere sahip mostralar bulunması amacıyla yapılmıştır. Bu döneme ait krom madenciliği, yüzeyde belirgin mostrası olan kromit yataklarının rastlama ve onları tanıma şeklinde tarif edilebilmektedir. 1960’lı yıllardan başlayarak krom yataklarının işletmesinde yer altı madenciliği artmaya başlamış ve işletilebilir boyutlarda krom mostrası çabasına indirgenmiş bir aramacılık hakim olmuştur. Bu şekildeki bir aramacılık jeoloji biliminin pek yardımı olmaksızın yürütülmüştür. 1970’lı yılların sonlarına doğru jeoloji biliminin madencilik çalışmalarına katkısının artmasıyla birlikte krom madenciliğinde de önemli aşamalar olmuştur. Krom yataklarının aranmasında peridotitlerin harzburjit ve dunit olarak alt birimlere ayrılması, bu birimler arasındaki sınır ilişkileri, lineasyon, foliasyon ve faylanma gibi yapısal etkiler yardımıyla iç yapının açıklığa kavuşturulması, arama ve üretim çalışmalarında sağlam ve gerekli bir temel oluşturmuştur. Mostra veren veya yer altında izlenmiş bulunan merceklerden hareketle krom yatakları doğrultu ve eğim yönlerinde geliştirilebilmekte; mostrası olamayan merceklerin nerelerde olabileceği saptanabilmektedir.
Tablo.1. Dünya’daki önemli kromit cevheri çıkaran ülkeler ve rezerv durumları (U.S.G.S, Mineral Commodity Summaries, 1996-2001). (Toplam rezerv; günün koşullarında ekonomik rezervi, ekonomik sınırın biraz üstünde ve biraz altında olan kaynakları içermektedir.).
|
|
Yıllık üretim ve Rezervler (Bin ton.) |
|
Ülkeler/Yıl |
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
Top.Rez. |
|
Cezayir |
235 |
- |
100 |
86 |
90 |
90 |
6.100 |
|
Brezilya |
450 |
330 |
330 |
360 |
350 |
- |
17.000 |
|
Finlandiya |
582 |
611 |
611 |
611 |
610 |
- |
120.000 |
|
Hindistan |
1.363 |
1.360 |
1.363 |
1.310 |
1.400 |
1.500 |
57.000 |
|
İran |
129 |
200 |
200 |
212 |
200 |
- |
2.400 |
|
Kazakistan |
1.190 |
1.000 |
1.600 |
1.600 |
1.600 |
2.300 |
320.000 |
|
Rusya |
97 |
150 |
130 |
130 |
130 |
- |
460.000 |
|
Güney Afrika |
5.018 |
5.780 |
5.500 |
6.480 |
6.500 |
5.400 |
5.500.000 |
|
Türkiye |
2.000 |
1.750 |
1.600 |
1.400 |
1.500 |
500 |
20.000 |
|
Zimbabve |
428 |
680 |
660 |
660 |
650 |
- |
930.000 |
|
Diğer Ülkeler |
428 |
639 |
600 |
701 |
700 |
2.300 |
99.000 |
|
Toplam |
11.920 |
12.500 |
12.094 |
12.849 |
13.030 |
11.520 |
7.531.500 |
Şekil.1. Alp Orejenez kuşağındaki ofiyolitlerin dağılımı (Juteau, 2004’den sadeleştirilmiştir).
Kaynaklar:
JUTEAU, T. 2004.The Ophiolites of Khoy (NW Iran): Their Significance in The Tethyan Ophiolite Belts of The Middle-East. C.R. Geoscience 336 105-108.
USGS. 1996-2001. Geological Survey Mineral Commodity Summaries. P. 46-47.
KROM CEVHERİNİN TAKİBİ
Ergene’nin kirliliğinin en büyük kaynağını oluşturan Çorlu Deresi’ne dikkat çekmek ve Çorlu Deresi’nde yapılması planlanan büyük çaplı bir gösterinin önceleyicisi niteliğindeki “Çevre ve Sağlık” konulu panel Çorlu Belediyesi Kültür Merkezi’nde düzenlendi.
Türkiye 23. Uluslararası Madencilik Kongresi ve Sergisi 16-19 Nisan 2013 tarihlerinde Antalya`da gerçekleştirilecektir.
GÜNLÜK YOL DURUMU
Tatvan’ın Yıldızları Vergi Ödül Töreni ve Tatvan TSO’nun yeni hizmet binasının açılış törenine katılan TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, Yeni Teşvik Yasası’nın bugüne kadar en mükemmel teşvik yasası olduğunu belirterek, “Artık sadece şirketler değil, iller ilçeler de rekabet halinde. Yatırım fırsatlarınızı mutlaka anlatın. Kanunun sunduğu imkânları değerlendirin” çağrısında bulundu.
Konya Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisi’nin düzenlediği programda robot eğitimi alan gençler yaptıkları robotları yarıştırdılar. Üniversitelerde teorik bilgilerle işlenen derslere uygulama boyutu kazandıran çalışma gençlerden büyük ilgi gö
Otokar, Busworld 2012’de 6 metreden 12 metreye kadar uzanan geniş ürün yelpazesi ve iki yeni aracı ile yer aldı.
Lojistik sektöründe ülkemiz için 27 yıldır titizlikle çalışmalarını sürdüren Alışan; son bir senedir üyesi olduğu Demiryolu Taşımacılığı Derneği’ndeki aktif rolüne devam ediyor.
İstanbul Fuar Merkezi’nde (CNR) 18-21 Nisan 2012 tarihlerinde ziyarete açık olan 4. Otobüs Endüstrisi ve Yan Sanayii Uluslararası İhtisas Fuarı’nda (Busworld Turkey 2012) yer alan Shell, yakıt ekonomisi sağlayan ileri teknoloji ürünü yeni Shell Rimula R6 LME 5W-30 dizel motor yağını ve tasarruf özelliklerini tanıttı. Fuara 25 yıldır işbirliği gerçekleştirdiği BMC ile birlikte katılan Shell’in yakıt ekonomisi simülatörüne de yoğun ilgi gösteriliyor.
Unilever, Ağız ve Diş Bakım Uzmanı Signal’in yeni ürününü pazara sunuyor. Signal, Araştırma Merkezi’nin her geçen gün geliştirdiği ürünlere bir yenisi daha eklendi. Signal Pratik Tüp, klasik diş macunlarından farklılaşan şık tasarımı, hijyenik yapısı ve çevir-bas kapak fonksiyonu ile pratik kullanımı sayesinde, hayatınızı kolaylaştıracak dinamizmi, farklı seçeneklerle sunuyor.
Dünyanın önde gelen global tedarik zinciri yönetimi şirketlerinden CEVA, Türkiye’deki yatırımlarına devam ediyor. Türk lojistik sektörünün büyümesinde önemli bir role sahip olan CEVA, Gebze’de 10.000 m2 büyüklüğünde transfer merkezi açtı.
