Nusaybin Gümrük Kapısının,
yap-işlet-devret modeliyle yeniden inşası ve işletmesine ilişkin Uygulama
Sözleşmesi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu
ve Devlet Bakanı Hayati Yazıcı'nın katılımlarıyla TOBB Birlik Merkezi'nde imzalandı.
TOBB Baskanı Rıfat Hisarcıklıoglu Nusaybin Sınır Kapısı
Imza Törenı Konuşması
Son 10 yılda yeni bir rota çizen
ve büyüyen ekonomimize paralel olarak, dış ticaret hacmimizi 3,5 kat artırmayı
başardık. Ekonomimiz büyüdükçe, vizyonumuz da, hedeflerimiz de büyüdü. Bakış
açımız değişti. Bugün, dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına girme, 500 milyar
dolar ihracat yapma hedeflerini telaffuz ediyoruz.
Bu hedefler bize uzak gelmiyor.
Türkiye’nin her ilini karış karış dolaşan biri olarak şunu rahatlıkla
söyleyebilirim; bu hedefler hem milletimizin, hem işadamlarımızın zihnine
kazınmış durumda.
Bugün Türkiye’yi sanayi devi
yapmanın yanında, bir transit geçiş ve lojistik devi yapmaktan bahsediyoruz.
Tarihi ipek yolunu yeniden canlandırmanın planlarını yapıyoruz. İşte biz TOBB olarak üstlendiğimiz Gümrük
Kapılarının modernizasyonu projelerine, bu vizyonla yaklaşıyoruz.
Son yıllarda hükümetimizin komşu
ülkelerle geliştirdiği ilişkiler, ekonomik alana da çok hızlı yansıdı. Türk
özel sektörü, bölgesinin en önemli tedarikçisi haline geldi.
2002-2009 döneminde toplam
ihracatımız %180 oranında artarken, kara sınır komşularımıza yaptığımız
ihracatın artış oranı, % 620 oldu. Bu anlamda, 100 milyar doları aşan
ihracatımızın %45’i, dış ticaret hacmimizin %40’ı kara sınır kapıları
aracılığıyla yapılıyor. Yine, ülkemize giriş-çıkış yapan toplam yolcuların
%30’dan fazlası, kara gümrük kapılarını kullanmaktadır. Kara gümrük
kapılarımızdan yılda 5 milyon araç ve 15 milyon yolcu geçmektedir. Karayolu taşımacılığında
Avrupa’nın en büyük filosuna sahibiz.
Bütün bunlar, gümrük kapılarımızı
etkin ve verimli hale getirmenin, ülke ekonomisi ve tanıtımı açısından ne kadar
önemli olduğunu gösteriyor. Gümrük kapılarının modernizasyonu 3 önemli kazanç
sağlayacaktır; daha fazla ticaret, daha iyi ülke tanıtımı ve daha düzgün sınır
güvenliği.
TOBB’un kuruluş kanunuyla, iç ve
dış ticareti kolaylaştıracak gerekli tedbirleri almak görevi verilen
Birliğimiz, böyle bir projede sorumluluk almaktan kaçınmamıştır. Bu kapsamda,
İpsala, Habur, Cilvegözü, Sarp, Kapıkule, Hamzabeyli gümrük kapılarının
modernizasyonunu tamamladık. Bu gümrük kapılarında ortalama bekleme süresi 40
dakikadan, 10 dakikaya indirildi. Araç ve yolcu kapasitesi dört kat artırıldı.
Nusaybin ile birlikte 7 gümrük kapısının daha proje çalışmalarına devam
etmekteyiz.
Gümrük kapılarının modernizasyonu
projelerine bugüne kadar birliğimizce yapılan yatırım tutarı 190 milyon doları
bulmuştur. Özetle, bir yandan devletin üzerindeki yatırım yükünü alıyoruz. Diğer
yandan modernize edilerek işlem hacmi büyüyen kapılardan, devletimize daha
fazla vergi geliri kazandırıyoruz.
Yap-işlet-devret modeliyle
modernize edeceğimiz Nusaybin gümrük kapısı, Suriye sınırında modernizasyonu
tamamlanan ikinci kapımız olacak. Son dönemde Suriye ile ekonomik ve sosyal
alanda artan işbirliği, vizelerin kaldırılması, ticaret hacmini ciddi oranda
artırmış ve araç giriş çıkışları üç katına çıkmıştır.
Suriye’ye yaptığımız ihracat her
yıl ortalama %30 ila % 40 arasında artıyor. Bu artışı, mevcut kapıların
karşılaması artık mümkün değildir. Nusaybin gümrük kapısında, yıllık yaklaşık
16 bin araç ve 200 bin yolcuya hizmet verilirken, modernizasyonun sonrasındaki
kapasite, 500 bin araç ve 2 milyon yolcuya çıkacaktır. Yatırımların bir yıl
içinde tamamlanması planlanmıştır. Proje maliyeti 31 milyon TL’dir.
Nusaybin gümrük kapısı, Irak’a
geçişlerde de önemli bir alternatif olacak ve Habur gümrük kapısının üzerindeki
yükü de hafifletecektir. Bu da hem nakliyeciler, hem de ihracatçılar açısından
büyük bir avantaj olacaktır. Zira Nusaybin gümrük kapısından Suriye’ye
girdikten sonra, Suriye-Irak arasındaki El Rabia kapısına sadece 76
kilometrelik bir mesafe bulunuyor.
Nusaybin gümrük kapısının
modernizasyonu, Orta Doğu’ya yeni bir kapı daha açacak ve Güneydoğu Anadolu’nun
kalkınmasında önemli bir yol oynayacaktır.
Diğer yandan, Suriye ile
yürütülen görüşmelerin neticelenmesi ve ortak kapı modelinin uygulamaya
konulması halinde, Nusaybin Gümrük Kapısının, tek kapı-iki gümrük uygulaması
ile, transit geçişe imkan sağlayacak olması, bölge ülkeleri ile hem ekonomik,
hem de siyasi alanda yeni bir dönemi başlatacaktır. Bu şekilde iki ülkenin
gümrük işlemleri tek bir noktada gerçekleşecektir.
Bu uygulamanın, diğer bölge
ülkeleri çerçevesinde de genişletilmesi, Doğu-Batı eksenindeki ticaretin ve
kara taşımacılığının gelişmesine çok önemli katkılar sağlayacak, Tarihi İpek
Yolu rotasındaki diğer ülkelerin gümrük uygulamalarına da örnek teşkil
edecektir.
Özel sektör-kamu işbirliğinin en
etkin ve verimli örneği olan, gümrük kapılarının modernizasyonu projelerini,
başarıyla sürdürmenin, haklı gurur ve sevinci içindeyiz.
Bu projelerdeki başarılar,
Türkiye’de özel sektörün asli temsil mekanizması olan Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliği’nin, bu misyonu hakkıyla taşıdığının göstergesidir.
Elbette bu başarılı projelerde,
kamu idaremizin gösterdiği çağdaş vizyonun hakkını da vermeliyiz ve takdir
etmeliyiz.
Bu çerçevede, projelerin
gerçekleştirilmesinde; başından sonuna desteklerini esirgemeyen Sayın
Başbakanımıza ve her safhada özverili katkı ve gayretli çalışmalarıyla bize
destek veren Sayın Bakanımıza ve gümrük müsteşarlığının değerli bürokratlarına
şükranlarımızı sunuyorum.